บริษัท อัครา รีซอร์สเซส จำกัด (มหาชน) ผู้ดำเนินกิจการ เหมืองแร่ทองคำชาตรี เปิดเผยแนวทางการบริหารทรัพยากรบุคคลภายใต้กรอบ "The Akara Blueprint" ซึ่งยึดหลักศักยภาพเหนือเพศสภาพ (Meritocracy) เป็นแกนกลางของการพัฒนาองค์กร โดยปัจจุบันอัครามีสัดส่วนหัวหน้างานหญิงอยู่ที่ 37% สูงกว่าค่าเฉลี่ยของอุตสาหกรรมเหมืองแร่ทั่วโลกที่อยู่ราว 10-15% เกือบ 3 เท่า
แนวทางดังกล่าวสะท้อนการขับเคลื่อนเรื่องความหลากหลายและการเปิดโอกาสอย่างเท่าเทียม (Inclusivity) ของอัคราในหลายมิติ ตั้งแต่กระบวนการสรรหา การพัฒนา ไปจนถึงการประเมินผลและเลื่อนตำแหน่ง โดยมีเป้าหมายเพื่อสร้างองค์กรที่เปิดโอกาสอย่างเป็นธรรม ลดอคติในการทำงาน และสนับสนุนให้พนักงานทุกคนกล้า "ตัดสินใจเพื่อความปลอดภัย" ได้จริงในหน้างาน
ยกระดับความเชื่อมั่นด้วยมาตรฐานวิศวกรรมความปลอดภัยระดับโลก
หนึ่งในตัวอย่างที่สะท้อนแนวคิดดังกล่าวอย่างชัดเจน คือบทบาทของคุณวิจิตรตรา ทองปลิว วิศวกรโยธาอาวุโส ผู้ดูแลการออกแบบและควบคุมมาตรฐานด้านวิศวกรรมของบ่อกักเก็บหางแร่ (Tailings Storage Facility: TSF) ซึ่งเป็นโครงสร้างวิศวกรรมที่มีความซับซ้อนและมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการดำเนินงานของเหมือง การออกแบบ ก่อสร้าง และตรวจสอบเสถียรภาพของ TSF ต้องอาศัยมาตรฐานระดับสากล ควบคู่กับระบบตรวจวัดและติดตามอย่างต่อเนื่อง เช่น การตรวจวัดแรงดันน้ำ (Piezometer) รวมถึงการทดสอบคุณภาพดิน เพื่อรับประกันความปลอดภัยต่อพนักงานและชุมชนโดยรอบ
ในพื้นที่หน้างานที่มีผู้รับเหมาและพนักงานชายเป็นส่วนใหญ่ คุณวิจิตรตราใช้ข้อมูลทางวิศวกรรมและผลทดสอบจากห้องปฏิบัติการเป็น "ภาษากลาง" ในการสื่อสารและการตัดสินใจ แทนการใช้อำนาจตามตำแหน่ง เพื่อยืนยันมาตรฐานที่ไม่ยอมรับความผิดพลาด (Zero Failure)
คุณวิจิตรตรา กล่าวว่า "TSF ไม่ใช่แค่บ่อดินทั่วไป แต่เป็นโครงสร้างวิศวกรรมที่ซับซ้อนและต้องอยู่บนมาตรฐานความปลอดภัยระดับสากล งานของเราคือดูแลตั้งแต่ฐานราก การบดอัดดินให้ได้มาตรฐาน ไปจนถึงการติดตามเสถียรภาพด้วยเครื่องมือวัดอย่างต่อเนื่อง สำหรับทีมวิศวกร ความปลอดภัยคือเข็มทิศเดียว และทุกการตัดสินใจต้องอธิบายได้ด้วยหลักวิศวกรรม ไม่ใช่ความรู้สึกค่ะ"
HR ยุคใหม่กับระบบ Meritocracy ที่ออกแบบเพื่อลด Bias และสร้างโอกาสเท่าเทียม
อัคราย้ำว่าความหลากหลายของบุคลากรไม่ได้เกิดจาก "โควตา" แต่เป็นผลลัพธ์จากระบบการบริหารคนที่ชัดเจนและโปร่งใส โดยบริษัทฯ ระบุว่า ไม่มีการกำหนดโควตาเพศ แต่เน้นการประเมินตามศักยภาพและผลงานจริง พร้อมการพัฒนา soft skills และภาวะผู้นำ (Leadership) ที่รองรับการทำงานในทีมที่มีความหลากหลายทั้งเพศ วัย และประสบการณ์
คุณศุภโชค พันธุมิตร ผู้จัดการฝ่ายทรัพยากรบุคคล กล่าวว่า "อัคราไม่มีโควตาเพศ เราเชื่อใน Meritocracy และการให้โอกาสอย่างเท่าเทียม สิ่งที่เราทำคือออกแบบกระบวนการสรรหาและประเมินผลให้โปร่งใส ลดอคติ และสร้างสภาพแวดล้อมที่ทำให้ทุกคนแสดงศักยภาพได้เต็มที่ ตัวเลขผู้นำหญิง 37% จึงเป็นผลลัพธ์ตามธรรมชาติของระบบที่มอง 'ความสามารถ' เป็นหลักครับ"
วัฒนธรรม Psychological Safety และการดูแลคนแบบองค์รวม
นอกจากโครงสร้าง HR แล้ว อัครายังเน้นสร้างวัฒนธรรมการทำงานที่ส่งเสริม Psychological Safety หรือสภาพแวดล้อมที่ทำให้คน "กล้าพูด กล้าตัดสินใจ และกล้าหยุดงานเมื่อเห็นความเสี่ยง" โดยให้อำนาจตัดสินใจด้านความปลอดภัยในหน้างานอย่างชัดเจน
พร้อมกันนี้ โครงสร้างบุคลากรของอัครายังสะท้อนความตั้งใจในการสร้างงานและพัฒนาศักยภาพคนไทย ปัจจุบันมี พนักงานคนไทย 99% และคนในพื้นที่ท้องถิ่นเกือบ 90% ตอกย้ำแนวทางการเติบโตที่เชื่อมโยงกับชุมชนรอบเหมือง
อีกหนึ่งเรื่องราวของการเติบโตของบุคลากรหญิงในองค์กร คือ คุณยุวธิดา พุกอ่อน ผู้จัดการฝ่ายชุมชนสัมพันธ์และการพัฒนาอย่างยั่งยืน ผู้ที่เริ่มต้นเส้นทางการทำงานกับอัคราตั้งแต่วันแรกหลังเรียนจบ และเติบโตเคียงข้างองค์กรมาอย่างต่อเนื่องจนก้าวสู่บทบาทระดับบริหารในปัจจุบัน
ในฐานะคนในพื้นที่ที่เติบโตมากับชุมชนรอบเหมือง การดูแลทีมงานด้านชุมชนสัมพันธ์ฯ จึงไม่ใช่เพียงหน้าที่ในตำแหน่งงาน แต่ยังเป็นการกลับมาดูแลบ้านและผู้คนที่เธอผูกพันมาตลอดชีวิต ปัจจุบันทีมงานชุมชนสัมพันธ์ของอัคราล้วนเป็นคนในพื้นที่ทั้งหมด ทำให้สามารถเข้าถึงและทำงานร่วมกับชุมชนได้อย่างใกล้ชิด พร้อมนำข้อห่วงกังวลและข้อเสนอแนะจากชุมชนมาหารือและพัฒนาแนวทางแก้ไขร่วมกัน
คุณยุวธิดา กล่าวว่า "ในฐานะคนในชุมชนที่ได้ทำงานกับอัครามากว่า 20 ปี ดิฉันได้เรียนรู้ว่าการทำเหมืองในปัจจุบันไม่ใช่เพียงเรื่องของเทคโนโลยีหรือกระบวนการผลิตเท่านั้น แต่ยังหมายถึงการดำเนินงานด้วยความรับผิดชอบ เคารพสิทธิของชุมชน และรับฟังข้อห่วงกังวลของผู้คนในพื้นที่อย่างจริงใจ เพราะเมื่อเหมืองและชุมชนให้ความสำคัญซึ่งกันและกัน การอยู่ร่วมกันและเติบโตไปด้วยกันอย่างยั่งยืนก็สามารถเกิดขึ้นได้จริงค่ะ"
ส่งต่อแรงบันดาลใจสู่คนรุ่นใหม่ โดยเฉพาะผู้หญิงในสาย STEM
อัครามองว่าการทำเหมืองยุค 4.0 เป็นยุคของเทคโนโลยีขั้นสูง (High-tech) ควบคู่กับแนวคิดด้านความยั่งยืน (Sustainability) ทำให้องค์กรต้องการบุคลากรที่มีมุมมองหลากหลายและทักษะเฉพาะทางมากขึ้น บริษัทฯ จึงให้ความสำคัญกับการสร้าง Talent Pipeline เพื่อพัฒนาบุคลากรอย่างต่อเนื่อง พร้อมทั้งส่งเสริมบทบาทของผู้หญิงในสายงานเทคนิคและงานภาคสนามมากขึ้น เพื่อเปิดโอกาสและสร้างแรงบันดาลใจให้คนรุ่นใหม่ โดยเฉพาะผู้หญิง ได้เห็นเส้นทางอาชีพในอุตสาหกรรมเหมืองแร่ยุคใหม่ และร่วมพัฒนาศักยภาพคนไทยให้เติบโตสู่มาตรฐานสากล
