แพทย์หญิงอัมพร เบญจพลพิทักษ์ อธิบดีกรมอนามัย กล่าวว่า จากข้อมูลเฝ้าระวังสุขภาพเด็กวัยเรียน พบว่า แนวโน้มปัญหาสุขภาพมีความซับซ้อนมากขึ้น จึงจำเป็นต้องเร่งขับเคลื่อนมาตรการดูแลสุขภาพอย่างรอบด้าน โดยเฉพาะในช่วงปิดภาคเรียนที่เด็กมีเวลาว่างมากขึ้นและเสี่ยงต่อพฤติกรรมไม่เหมาะสม โดยพบ 4 ปัญหาสุขภาพของเด็กวัยเรียน ดังนี้ 1) โภชนาการผิดปกติทั้งขาดและเกิน เด็กไทยยังพบภาวะผอม เตี้ย ควบคู่กับภาวะเริ่มอ้วนและอ้วนเพิ่มขึ้น ขณะที่แนวโน้มเด็ก "สูงดีสมส่วน" ลดลง สะท้อนถึงพฤติกรรมการบริโภคที่ไม่เหมาะสม และความจำเป็นในการจัดการโภชนาการแบบครบมิติ ทั้งในโรงเรียน ครัวเรือน และชุมชน 2) พฤติกรรมเสี่ยงโรค NCDs เด็กและเยาวชนจำนวนมากบริโภคอาหารหวาน มัน เค็ม ดื่มน้ำอัดลม และฟาสต์ฟู้ดสูง ขณะเดียวกันมีกิจกรรมทางกายไม่เพียงพอ และมีพฤติกรรมนั่งนาน โดยมีเพียงประมาณ ร้อยละ 27 ที่มีกิจกรรมทางกายอย่างน้อย 60 นาทีต่อวัน 3) สุขภาพจิตและความรุนแรงในโรงเรียน พบความเสี่ยงด้านสุขภาพจิต เช่น ความเครียด การขาดเครือข่ายทางสังคม การถูกรังแกหรือทำร้าย รวมถึงพฤติกรรมทำร้ายตนเอง ซึ่งจำเป็นต้องบูรณาการระบบคัดกรอง ดูแล และส่งต่อบริการสุขภาพจิตอย่างเป็นระบบ 4) สุขภาพช่องปากและการใช้บุหรี่ไฟฟ้า ปัญหาฟันผุยังพบในระดับสูง โดยเด็กอายุ 12 ปีที่ปราศจากฟันผุยังต่ำกว่าเป้าหมาย และการเข้าถึงบริการป้องกันยังจำกัด ขณะเดียวกันการใช้บุหรี่ไฟฟ้าในกลุ่มวัยรุ่นมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น และการได้รับควันบุหรี่มือสองยังพบทั้งในบ้านและที่สาธารณะ
แพทย์หญิงนงนุช ภัทรอนันตนพ รองอธิบดีกรมอนามัย กล่าวว่า กรมอนามัย จึงแนะ 6 วิธีป้องกันและดูแลสุขภาพเด็กช่วงปิดเทอม 1) เลือกรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ เน้นผัก ผลไม้ โปรตีนที่เหมาะสม ลดอาหารหวาน มัน เค็ม และเครื่องดื่มน้ำตาลสูง 2) นอนหลับอย่างเพียงพอและเป็นเวลา จัดตารางการนอนให้เหมาะสม ไม่เข้านอนดึกหรือตื่นสาย เพื่อให้สมองและร่างกายได้พักผ่อนเต็มที่ 3) ดูแลสุขอนามัยส่วนบุคคล ปลูกฝังพฤติกรรมล้างมือก่อนรับประทานอาหาร และแปรงฟันด้วยยาสีฟันผสมฟลูออไรด์ อย่างน้อยวันละ 2 ครั้ง 4) ออกกำลังกายสม่ำเสมอ ส่งเสริมให้เด็กทำกิจกรรมทางกาย อย่างน้อย 60 นาทีต่อวัน เช่น วิ่ง ปั่นจักรยาน เล่นกีฬา หรือโยคะ เพื่อเสริมสร้างความแข็งแรงของร่างกาย 5) จำกัดเวลาใช้หน้าจอและเทคโนโลยี ควบคุมเวลาเล่นเกม ใช้โทรศัพท์ หรือดูสื่อออนไลน์ เพื่อลดผลกระทบต่อสายตา อารมณ์ และพฤติกรรมเนือยนิ่ง 6) ทำกิจกรรมสร้างสรรค์และเสริมทักษะชีวิต ชวนเด็กทำกิจกรรมศิลปะ อ่านหนังสือ เล่นดนตรี หรือทำกิจกรรมร่วมกับครอบครัวและเพื่อน เพื่อเสริมพัฒนาการทางสังคม และสุขภาพใจ
แพทย์หญิงทิพา ไกรลาศ ผู้อำนวยการสำนักส่งเสริมสุขภาพ กล่าวว่า กรมอนามัยเน้นย้ำว่า การดูแลสุขภาพเด็กวัยเรียนต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วน โดยเฉพาะครอบครัวและโรงเรียนในการสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาพ เพื่อให้เด็กไทยเติบโตอย่างสมวัย มีพฤติกรรมสุขภาพที่ดี และลดความเสี่ยงการเกิดโรค NCDs ในอนาคต
