แพทย์หญิงอัมพร เบญจพลพิทักษ์ อธิบดีกรมอนามัย กล่าวว่า ประเทศไทยยังกำลังเผชิญความท้าทายด้านสุขภาพหลายมิติ ทั้งการเตรียมรับโรคอุบัติใหม่ การเข้าสู่สังคมสูงวัยอย่างสมบูรณ์ และการเพิ่มขึ้นของโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) ซึ่งเป็นสาเหตุการเสียชีวิตกว่า 3 ใน 4 ของคนไทยทั้งหมด หรือประมาณ 4 แสนคนต่อปี เป็นปัญหาสาธารณสุขที่กรมอนามัยยังคงให้ความสำคัญและดำเนินการขับเคลื่อนนโยบายการป้องกันโรค NCDs อย่างต่อเนื่อง ผ่านการส่งเสริมสุขภาพประชาชนทุกกลุ่มวัย การป้องกันโรค และการพัฒนาระบบบริการ โดยผลักดันการดำเนินงานศูนย์ป้องกันโรคไม่ติดต่อ (NCDs Prevention Center) ระดับอำเภอ ตามนโยบายสุขภาพที่มุ่งลดความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงบริการ เพื่อให้ประชาชนเข้าถึงการดูแลสุขภาพอย่างครอบคลุม ซึ่งสาธารณสุขอำเภอทั่วประเทศ ถือเป็นกลไกสำคัญในการนำนโยบายสาธารณสุขไปสู่การปฏิบัติในระดับพื้นที่ โดยบูรณาการความร่วมมือกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ภาคเอกชน และภาคประชาสังคม เพื่อร่วมสร้างเสริมสุขภาพและป้องกันโรค NCDs ให้ประชาชนได้อย่างมีประสิทธิภาพ
แพทย์หญิงนงนุช ภัทรอนันตนพ รองอธิบดีกรมอนามัย กล่าวเพิ่มเติมว่า การเตรียมความพร้อมให้ผู้บริหารสาธารณสุขอำเภอเพื่อเป็นกำลังสำคัญในการขับเคลื่อนระบบสุขภาพของประเทศ สนับสนุนภารกิจด้านการส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม ตลอดจนยกระดับความรอบรู้ด้านสุขภาพของประชาชนและชุมชนนั้น กรมอนามัยได้ดำเนินการร่วมกับคณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น สมาคมส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพไทย และชมรมสาธารณสุขแห่งประเทศไทย จัดอบรมเสริมสร้างศักยภาพผู้บริหารสาธารณสุขอำเภอระดับสูงอย่างต่อเนื่องเป็นรุ่นที่ 4 มีผู้ผ่านการอบรมรวมแล้วกว่า 400 คน โดยมุ่งเน้นพัฒนาทักษะด้านการบริหารจัดการเชิงกลยุทธ์ ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลง การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีดิจิทัลและข้อมูลสารสนเทศเพื่อการตัดสินใจ รวมถึงการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างเครือข่ายผู้บริหารสาธารณสุขอำเภอทั่วประเทศ พร้อมนำองค์ความรู้ไปพัฒนาระบบสุขภาพในพื้นที่ และดำเนินการในศูนย์ป้องกันโรคไม่ติดต่อ (NCDs Prevention Center) ได้อย่างเป็นรูปธรรม
นายแพทย์อัครวัฒน์ เพียวพงภควัต ผู้อำนวยการกองส่งเสริมความรอบรู้และสื่อสารสุขภาพ กล่าวเสริมว่า การดำเนินงานในศูนย์ป้องกันโรคไม่ติดต่อ (NCDs Prevention Center) ของกรมอนามัย มุ่งเน้นการบูรณาการร่วมกับภาคีเครือข่ายในพื้นที่ เช่น ศูนย์อนามัย, สำนักงานสาธารณสุขจังหวัด, สำนักงานสาธารณสุขอำเภอ, โรงพยาบาล, โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล, องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น, อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) และประชาชน เพื่อยกระดับการป้องกัน ควบคุม และปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเสี่ยงของประชาชนต่อโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง และอ้วนลงพุง ผ่านกลไกชุมชนและการสร้างเสริมสุขภาพเชิงรุก โดยแนวทางการดำเนินงานหลักเริ่มตั้งแต่ การประเมินสถานการณ์ NCDs ในพื้นที่ กำหนดกลุ่มเป้าหมาย และออกแบบกิจกรรมระดับตำบลหรือชุมชน ดำเนินการคัดกรองความเสี่ยงด้วยการตรวจวัดสุขภาพเบื้องต้น และคัดกรองพฤติกรรมสุขภาพประชาชนทั่วไปและกลุ่มเสี่ยง พร้อมทั้งขับเคลื่อนการดำเนินงานร่วมกับเครือข่าย อสม. และผู้นำชุมชน ให้เป็นแกนนำในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม ลดหวาน มัน เค็ม และเพิ่มการออกกำลังกาย ควบคู่กับการเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพให้กับประชาชน เพื่อนำไปใช้ดูแลสุขภาพตัวเองและสมาชิกในครอบครัวต่อไป
