ส่อง "ฉลากยา" ใช้ฟ้าทะลายโจรต้านโควิด-19 อย่างปลอดภัย

อังคาร ๐๗ กันยายน ๒๕๖๔ ๑๐:๑๒
เภสัช จุฬาฯ แนะผู้บริโภคใส่ใจ "ฉลากยา" เพื่อเลือกและใช้ยาฟ้าทะลายโจรอย่างได้ผลและปลอดภัย พร้อมแนะภาครัฐแก้ไขฉลาก ควบคุมราคายาสมุนไพรที่ช่วยตอบโจทย์วิกฤตโรคระบาดในปัจจุบัน
ส่อง ฉลากยา ใช้ฟ้าทะลายโจรต้านโควิด-19 อย่างปลอดภัย

"ฟ้าทะลายโจร" สมุนไพรไทยที่เป็นที่รู้จักมากขึ้นในช่วงวิกฤตโรคโควิด-19 โดยเฉพาะเมื่อกระทรวงสาธารณสุขประกาศบรรจุตัวยาฟ้าทะลายโจรเป็นหนึ่งในยาที่ใช้กับผู้ป่วยโรคโควิด-19 ได้ ก็เกิดกระแสความต้องการสมุนไพรชนิดนี้อย่างมากจนทำให้สินค้าขาดตลาด เรื่องราวข่าวสารเกี่ยวกับฟ้าทะลายโจรก็ออกมาท่วมท้นพื้นที่โซเซียลมีเดีย ทั้งสรรพคุณว่าฟ้าทะลายโจรรักษาโรคโควิดได้ บ้างก็ว่าเพียงบรรเทาอาการ อีกทั้งมีคำเตือนว่าอาจเป็นอันตรายต่อตับ ฯลฯ หลายข้อมูลที่ขัดกัน สร้างความสับสนให้ผู้บริโภค ซึ่งอาจส่งผลให้เกิดการใช้ยาที่ผิดและเกิดโทษได้

คณะเภสัชศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย จึงได้เปิดเวทีเสวนา "ฟังให้ชัดกับการใช้ฟ้าทะลายโจร ในสภาวะวิกฤต คุณภาพ ราคา และความปลอดภัย" เพื่อไขข้อข้องใจเรื่องราวต่างๆ เกี่ยวกับฟ้าทะลายโจร ให้ประชาชนสามารถดูแลตัวเองได้ถูกต้อง และหากจะรับประทานสมุนไพรก็จะได้เข้าใจและใช้ได้อย่างถูกวิธี โดยมีอาจารย์จากคณะเภสัชศาสตร์ จุฬาฯ ร่วมเสวนา อาทิ รศ. ภก.ดร.วรสิทธิ์ วงศ์สุทธิเลิศ ผศ.ภญ.ดร.สุนทรี ชัยสัมฤทธิ์โชค และ ผศ.ภก.ดร.บดินทร์ ติวสุวรรณ ร่วมด้วย รศ.ภญ.ดร.มยุรี ตั้งเกียรติกำจาย จากคณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ และตัวแทนผู้บริโภค คุณสารี อ่องสมหวัง เลขาธิการสภาองค์กรของผู้บริโภค

ฟ้าทะลายโจร ใช้อย่างไรให้ได้ผลและปลอดภัย

ฟ้าทะลายโจรเป็นพืชสมุนไพรที่อยู่ในตำรับยาไทยโบราณ ใช้ในการรักษาและบรรเทาอาการไข้หวัดทั่วไป โดยในช่วงที่มีการแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 ได้มีการอ้างถึงการศึกษา

สารแอนโดรกราโฟไลด์ (Andrographolide) สารออกฤทธิ์สำคัญที่พบในฟ้าทะลายโจร ว่ามีประสิทธิภาพในการยับยั้งการแบ่งตัวของไวรัสและยับยั้งการอักเสบได้ อย่างไรก็ตาม โรคโควิด-19 เป็นโรคอุบัติใหม่ จึงยังไม่มีงานวิจัยมากพอที่ยืนยันแน่ชัดได้ว่าฟ้าทะลายโจรสามารถป้องกันและรักษาโรคโควิด-19 ได้

ในประเทศไทย หนึ่งในงานวิจัยที่อาจพออ้างอิงถึงประสิทธิผลของฟ้าทะลายโจรได้ คือ การศึกษาการใช้ฟ้าทะลายโจรกับผู้ป่วยโควิด-19 ในเรือนจำกลางกรุงเทพมหานคร โดยนายแพทย์ อเนก มุ่งอ้อมกลาง

รศ.ภญ.ดร.มยุรี ตั้งเกียรติกำจาย คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ เผยถึงการศึกษาดังกล่าวว่า "ผู้ป่วยโควิด-19 ในเรือนจำ จำนวน 30 คน ได้รับยาผงฟ้าทะลายโจร ซึ่ง 1 แคปซูลมีปริมาณสารแอนโดรกราโฟไลด์ 12 มิลลิกรัม ครั้งละ 4 เม็ด วันละ 3 ครั้ง เป็นเวลา 5 วันติดต่อกัน แล้วตรวจหาโควิดแบบ RT-PCR ทุกๆ 2 วัน หลังจากได้ยาฟ้าทะลายโจรไปแล้ว 8 วัน ปรากฎว่า ไม่พบเชื้อโควิดในคนไข้แล้ว"

ผลการศึกษาดังกล่าวระบุให้ใช้ผงฟ้าทะลายโจรที่มีปริมาณสารแอนโดรกราโฟไลด์ 144 มิลลิกรัมต่อวัน โดยแบ่งให้วันละ 3 ครั้ง ส่วนข้อมูลจากกรมการแพทย์ ระบุให้ใช้ฟ้าทะลายโจร 180 มิลลิกรัมต่อวัน โดยแบ่งให้วันละ 3 ครั้ง เช่นกัน

"แม้ประเด็นปริมาณสารแอนโดรกราโฟไลด์ที่เหมาะสมยังคงเป็นข้อถกเถียง และยังคงต้องมีการศึกษาเพื่อติดตามประสิทธิผลและผลข้างเคียง แต่การใช้ฟ้าทะลายโจรเพื่อบรรเทาอาการที่เกิดขึ้นในผู้ป่วยโควิด-19 ก็สามารถทำได้" รศ.ภญ.ดร.มยุรี กล่าว

"เบื้องต้นแนะนำให้รับประทานฟ้าทะลายโจรติดต่อกัน 5 วัน หากอาการไม่ดีขึ้นและไม่มีความเสี่ยงเรื่องโรคตับ ก็อาจจะรับประทานต่อได้อีก แต่ก็ไม่ควรเกิน 14 วันต่อเนื่อง ทั้งนี้ควรอยู่ในการดูแลของแพทย์ ที่สำคัญ ห้ามใช้ฟ้าทะลายโจรคู่กับยาฟาวิพิราเวียร์ (Favipiravir) เด็ดขาด" รศ.ภญ.ดร.มยุรี เตือน พร้อมย้ำว่า ไม่ควรบริโภคยาฟ้าทะลายโจรเพื่อผลในการป้องกันโรค หรือขณะที่ยังไม่มีอาการป่วย

"มีการศึกษาพบว่าการใช้ยาฟ้าทะลายโจรในขนาดต่างๆ เป็นระยะเวลานาน ค่าเอนไซม์บางชนิดในตับจะสูงขึ้น ซึ่งจะทำให้เกิดพิษในตับได้"

ดูอย่างไร ยาฟ้าทะลายโจร "ของจริงและได้มาตรฐาน"

ฟ้าทะลายโจรได้รับการขึ้นทะเบียนให้เป็นยาสามัญประจำบ้าน จึงสามารถวางจำหน่ายได้ทั่วไปเช่นเดียวกับยาสามัญประจำบ้านชนิดอื่นๆ เพื่อให้ประชาชนเข้าถึงยาฟ้าทะลายโจรได้อย่างกว้างขวาง แต่เมื่อความต้องการยาสมุนไพรชนิดนี้เพิ่มขึ้น ก็เกิดปัญหายาขาดตลาด ผลิดไม่ทัน เปิดช่องว่างให้ผู้ค้าบางรายฉวยโอกาส ปลอมแปลงฉลาก สวม อย. ผลิตยาที่ต่ำกว่ามาตรฐาน หรือการขายยาฟ้าทะลายโจรเกินราคา

"ฉลากของยาฟ้าทะลายโจรบางยี่ห้อไม่มีการระบุข้อมูลปริมาณสารแอนโดรกราโฟไลด์ บางฉลากหรือข้อมูลในแผ่นพับหรือตาม social media มีข้อมูลที่สร้างความเข้าใจผิด อาจเป็นการจงใจหลอกหลวง หรือด้วยความไม่รู้ของผู้ค้า ยิ่งไปกว่านั้น บางยี่ห้อเลี่ยงโดยใช้การขึ้นทะเบียนเป็นผลิตภัณฑ์อาหารเสริม หรือเป็นประเภทอื่นที่ไม่ใช่ยา และมักจะไม่มีสมุนไพรฟ้าทะลายโจรประกอบอยู่" ผศ.ภญ.ดร.สุนทรี ชัยสัมฤทธิ์โชค จากคณะเภสัชศาสตร์ จุฬาฯ เผยปัญหาด้านฉลากยาฟ้าทะลายโจรที่พบในท้องตลาด

"การซื้อยาฟ้าทะลายโจร ผู้บริโภคต้องตรวจสอบฉลากผลิตภัณฑ์เพื่อดูปริมาณสารแอนโดรกราโฟไลด์ที่ถูกต้องเหมาะสมกับการบริโภค ที่สำคัญ ให้สังเกตเลขทะเบียน อย. เนื่องจากยาว่าฟ้าทะลายโจรจัดเป็นผลิตภัณฑ์สมุนไพร ฉลากต้องมีเลขทะเบียนขึ้นต้นด้วย "G" ผศ.ภญ.ดร.สุนทรี แนะ พร้อมเสริมข้อมูลช่องทางที่ผู้บริโภคสามารถตรวจสอบผลิตภัณฑ์ฟ้าทะลายโจรที่ไม่ถูกต้องได้จากเว็บไซต์ของสำนักคณะกรรมการอาหารและยา www.fda.mop/….go.th/

นอกจากผู้บริโภคที่ควรใส่ใจอ่านฉลากแล้ว หน่วยงานของรัฐที่เกี่ยวข้อง เช่น กระทรวงสาธารณสุข ก็ควรให้ความสำคัญกับ "ฉลาก" เพื่อคุ้มครองผู้บริโภคในการใช้ผลิตภัณฑ์ฟ้าทะลายโจรที่มีคุณภาพและปลอดภัย

"การใช้ยาฟ้าทะลายโจรในปัจจุบันไม่ใช่เพียงแค่เพื่อรักษาอาการไข้หวัดอีกต่อไปแล้ว หน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรเปลี่ยนแปลงข้อกำหนดต่างๆ ที่ต้องระบุในฉลากยาเพื่อให้ตรงกับความต้องการ เพื่อให้ผู้บริโภคได้ใช้ฟ้าทะลายโจรได้อย่างปลอดภัย เพื่อให้เราสามารถผ่านสถานการณ์วิกฤตไปด้วยกันได้" ผศ.ภญ.ดร.สุนทรี กล่าวทิ้งท้าย

รับฟังย้อนหลัง เสวนา "ฟังให้ชัดกับการใช้ฟ้าทะลายโจร ในสภาวะวิกฤต คุณภาพ ราคา และความปลอดภัย" ได้ทาง www.facebook.com/…0954422

ที่มา: ศูนย์สื่อสารองค์กร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

ส่อง ฉลากยา ใช้ฟ้าทะลายโจรต้านโควิด-19 อย่างปลอดภัย

ข่าวประชาสัมพันธ์ล่าสุด

๒๖ พ.ย. IMH ย้ำชัด ประกาศตัวเป็นผู้นำโรงพยาบาลโควิดแบบครบวงจร
๒๖ พ.ย. ไทยพาณิชย์ชูหลักสูตรพัฒนาทักษะคนดิจิทัล หนุนไปรษณีย์ไทย เติบโตก้าวกระโดด
๒๖ พ.ย. ก.ล.ต. เตรียมปรับปรุง พ.ร.บ. กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ เพื่อรองรับการเปลี่ยนผ่านไปสู่การออมภาคบังคับ
๒๖ พ.ย. STI ร่วมกับ ธพส. มอบกล่อง COVID Care Box ให้กับชุมชนรอบศูนย์ราชการเฉลิมพระเกียรติฯ แจ้งวัฒนะ
๒๖ พ.ย. UREKA บริจาคถุงยังชีพให้ผู้ประสบภัยน้ำท่วม จ.พระนครศรีอยุธยา
๒๖ พ.ย. รพ.ธรรมศาสตร์ฯ เตรียมเปิด ศูนย์ข้อเทียมโรงพยาบาลธรรมศาสตร์ แบบครบวงจร พร้อมนำเทคโนโลยีแขนหุ่นยนต์มาช่วยผ่าตัด ต้นปี 2565
๒๖ พ.ย. เอ็นเตอร์เทนเม้นท์นาว-MONO29 รวบตัว เจมส์-โบว์ สอนเป่าคาถารักจากหนัง อโยธยา มหาละลวย
๒๖ พ.ย. เปิดตัวแล้ว!! The Judge ของรายการเรียลลิตี้ระดับโลก โปรเจกต์ รันเวย์ ไทยแลนด์
๒๖ พ.ย. มหาวิทยาลัยพะเยา เข้าร่วมจัดนิทรรศการแสดงผลงานวิจัย ในงาน มหกรรมงานวิจัยแห่งชาติ 2564 (Thailand Research Expo
๒๖ พ.ย. ครั้งแรกในประเทศไทย ม.มหิดล คิดค้นและพัฒนาแอปพลิเคชัน CSE for Deaf คัมภีร์สุขภาวะทางเพศ ในโลกไร้เสียงที่ไม่ต้องใช้ภาษามือ